Specialisaties Volwassenen

  • Ergotherapie bij kanker
  • Dementie
  • COPD
  • Valpreventie
  • Parkinson(isme)
  • Chronische pijn
  • Multiple sclerose (MS)
Tab 1
Ten gevolge van kanker en de behandeling van kanker kan men te maken krijgen met problemen bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten. Praktische problemen worden veelal veroorzaakt door klachten als vermoeidheid, pijn en cognitieve problemen (bijv. moeite met concentreren en onthouden). De ergotherapeut richt zich op de aanpak van deze praktische problemen waarbij rekening wordt gehouden met de lichamelijke, cognitieve en emotionele gevolgen (van de behandeling) van kanker. Dit gebeurt in de vorm van coaching, behandeling, voorlichting, adviezen en altijd een luisterend oor. De ergotherapeut kan in ieder stadium van kanker ondersteuning bieden.

Behandel- en herstelfase Tijdens de behandel- en herstelfase kunt u zeer vermoeid raken, beperkt worden in uw bewegingen of door pijn belemmerd worden bij activiteiten die u wilt doen. Samen wordt er gekeken of er dingen anders kunnen waardoor u minder belemmerd wordt. Een voorbeeld kan zijn het adviseren van een hulpmiddel of aanpassing in uw woning. Maar ook het anders uitvoeren van een activiteit, waardoor het u minder energie kost of fysiek minder belastend is.

Vermoeidheid Het kan zijn dat u na de behandel- en herstelfase vermoeid blijft. De ergotherapeut kijkt samen met u naar de activiteiten die voor u belangrijk zijn en die u op een dag wilt kunnen uitvoeren. Het gebruik van uw energie op een dag en in een week wordt inzichtelijk gemaakt om vervolgens samen op zoek te gaan naar een goede verdeling en het bereiken van balans. Wanneer u door vermoeidheid moeite hebt met onthouden, concentreren, plannen of organiseren kan de ergotherapeut u praktisch adviseren en begeleiden.

Palliatieve zorg Als het gaat om palliatieve zorg kan de ergotherapeut u, uw partner, mantelzorgers of verzorgenden instrueren bij praktische problemen. Advies en begeleiding kan gegeven worden ten aanzien van de verzorging, transfers en bereiken van comfort tijdens o.a. zit- of lighouding. Ook kan er advies worden gegeven over noodzakelijke hulpmiddelen en voorzieningen en deze voor uw regelen en aanvragen.

Ons volledige netwerk van oncologie zorgverleners in de regio Terneuzen gespecialiseerd in de behandeling bij kanker kunt u vinden via: www.zvl-oncologienetwerk.nl
Tab 2
Casus: Ergotherapie en Dementie
Meneer Vogel heeft Alzheimer en woont samen met zijn vrouw in de polder. Dat meneer veel vergeet heeft hij niet zo'n last van, maar zijn vrouw wel. Ze kan hem niet meer alleen laten. Ze vindt het zo naar dat hij maar doelloos rondloopt en niet weet wat hij wilt doen. Ze wilt hem zoveel mogelijk helpen maar hij raakt daardoor geïrriteerd.
De ergotherapeut komt thuis langs. Ze heeft een gesprek met zowel meneer als mevrouw. Beiden hebben vragen en hun wensen. Dhr wilt graag zoals vroeger 's avonds de wijn inschenken en de video's van de kleinkinderen bekijken. Door kleine aanpassingen kan dhr. zelf weer het initiatief nemen en zelfstandig deze activiteit uitvoeren.
Mevrouw wilt graag handvatten over hoe ze haar man het beste kan benaderen en helpen. Mevrouw benadert dhr. nu positiever waardoor hij niet geïrriteerd raakt. Daarnaast heeft ze geleerd hulp in huis te vragen zodat ze naar het koor kan. Heerlijk even alleen op pad! Hierdoor hebben ze het weer goed samen.


Door ouderdom of ziekte laat het geheugen ons soms in de steek. We verliezen de structuur en vergeten soms hoe we bepaalde handelingen moeten uitvoeren. We worden onhandig, doen vreemde dingen, vergeten afspraken, etc.
De dagelijkse activiteiten lukken niet meer en de cliënt heeft dit zelf niet altijd in de gaten. Ook gedragsveranderingen kunnen een rol gaan spelen.

Mensen met dementie of cognitieve stoornissen hebben vaak moeite met het organiseren of uitvoeren van dagelijkse bezigheden, zoals het huishouden, lichamelijke verzorging, hobby’s en sociale activiteiten. Dat is slecht voor het gevoel van eigenwaarde. De mantelzorger krijgt het steeds zwaarder om de noodzakelijke hulp te verlenen.

De ergotherapeut onderzoekt en kijkt samen met u mee hoe een activiteit wordt uitgevoerd en waar het mis gaat. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat een cliënt gewend was om altijd koffie te zetten of de tafel te dekken terwijl dat nu niet meer lukt.
Mogelijk lukt de activiteit wel weer als er een stappenplan wordt gemaakt met duidelijke instructies, of dat er een deel van de activiteit wordt uitgevoerd in plaats van de hele activiteit. Zo blijft de cliënt toch betrokken bij de activiteit wat weer goed is voor de eigenwaarde. De ergotherapeut geeft ook advies bij vragen over woningaanpassingen of vervoersvoorzieningen en weet de weg waar deze aangevraagd kunnen worden.

Speciaal voor mantelzorgers van dementerenden organiseren wij ook een cursus in samenwerking met NDR-training.

Cursus: “Omgaan met dementie, omgevingszorg”

In samenwerking met Nicole de Reus van NDR-training organiseren wij een cursus voor mantelzorgers, vrijwilligers, verzorgenden en verpleegkundigen in de thuiszorg.  Uitgaande van de principes van de Wondere Wereld van dementie: hersenkunde, omgevingszorg.

Tijdens de training wordt er aandacht besteed aan een deel hersenkunde.  Het onder- en bovenbrein, de emotionele en denkende hersenen, de werking van het geheugen en het functioneren van de hersenen bij dementerenden, gunstige en ongunstige prikkels.
Verder wordt er aandacht besteedt aan de omgevingszorg. Te denken valt aan inrichting huis/kamer, omgeving (personen), bejegening/empathie, activiteiten, gunstige prikkels voor de hersenwerking van de dementerende, omgaan met onmacht van de mantelzorger.
Tab 3
Mensen met COPD hebben vaak problemen met het uitvoeren van hun dagelijkse activiteiten. De belangrijkste factor hiervoor is het ervaren van de beperkte energie /vermoeidheid. Problemen kunnen liggen op het gebied van werk, huishouden, zelfzorg en vrije tijd. Door beperkte energie kunt u activiteiten niet meer zelf doen of kosten ze veel moeite. Ook is het soms moeilijk om een goede verdeling van de activiteiten over de dag of week te maken.

Ergotherapeuten worden steeds vaker betrokken bij de begeleiding van mensen met COPD. Dit betreft zowel het praktisch aanpassen aan de verminderde fysieke mogelijkheden evenals het beïnvloeden van het gedrag. Denk dan bijvoorbeeld aan; “Hoe kan ik met weinig energie het beste mijn dag indelen?” of “Welke activiteiten vind ik nu echt belangrijk om te blijven doen?”

Voorbeelden: “Ik kan de trap niet op. Dit kost mij zoveel energie, ik krijg bijna geen lucht meer.” “Het douchen is zo vermoeiend dat ik hierna geen puf meer heb om mij aan te kleden”. “Ik plan ’s ochtends de meeste activiteiten omdat ik ’s middags geen energie meer heb om iets te doen.” “Ik kom niet aan mijn hobby’s toe door de beperkte energie.”

De ergotherapeut kan u leren activiteiten op een meer efficiënte manier uit te voeren. Zo kosten ze minder energie. Belangrijk hierbij is het aanleren van een goede ademhaling en een goede houding. De ergotherapeut geeft u praktische tips en kijkt samen naar een goede verdeling van uw beperkte energie. Dit helpt extreme vermoeidheid te voorkomen, zodat u toekomt aan activiteiten die voor u belangrijk zijn. De ergotherapeut kan u ook adviseren welke hulpmiddelen en voorzieningen voor u geschikt zijn. Zij weet of en hoe u voor een vergoeding in aanmerking komt. Het kan bijvoorbeeld gaan om een scootermobiel, trippelstoel of een zitvoorziening in de douche.
Tab 4
Casus: valpreventie aan huis.
Dhr Jansen is na een recente valpartij weer hersteld. Hij blijft echter angstig om te vallen en daarbij iets te breken. Hij wilt immers zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen. Samen met de ergotherapeut bespreken zij welke activiteiten dhr. thuis gewend is om te doen. De mogelijk risicovolle activiteiten worden daarbij geobserveerd (valanalyse). Dhr krijgt thuis training om de valkans te verminderen. Ze lopen samen door de woning om risicovolle situaties te herkennen en bespreken hiervoor de mogelijke aanpassingen. De ergotherapeut geeft enkele adviezen op het gebied van veilig handelen en adviseert vanwege de verslechterde mobiliteit fysiotherapie en enkele aanpassingen in de woning. De ergotherapeut begeleidt meneer bij de aanvraag hiervan.

Valincidenten (of bijna vallen) komen veel voor in de thuissituatie en kunnen tot ingrijpende lichamelijke en psychosociale gevolgen leiden. Denk aan heupfracturen, hoofdtrauma, kneuzingen, maar ook valangst, het vermijden van activiteiten en minder bewegen.

Vanwege deze ernstige gevolgen van een valincident is het van groot belang preventief te werken. Vallen wordt veroorzaakt door twee verschillende groepen risicofactoren: intrinsieke en extrinsieke factoren. Vaak treden deze in combinatie op. Onder “intrinsiek” worden persoonsgebonden factoren zoals algemene gezondheidstoestand, leeftijd, slechte visus, valangst, mobiliteitsproblemen of evenwichtsproblemen verstaan. Onder extrinsieke factoren valt de omgeving, zoals gladde vloeren, onvoldoende verlichting, obstakels, kleedjes, overvolle ruimte en trappen.

Diverse onderzoeken hebben aangetoond dat preventieve maatregelen kunnen bijdragen aan het verminderen van valincidenten. Naast adviezen over het veilig uitvoeren van alledaagse handelingen kan de ergotherapeut adviseren over de veiligheid in en om de woning en eventuele noodzakelijke voorzieningen.

Chantal Uijtdehaag is auteur van de landelijke Ergotherapeutische Richtlijn Valpreventie (2005) welke momenteel herzien wordt. Verwachting is dat deze eind 2016 /begin 2017 gepubliceerd zal worden.
Tab 5
De ziekte van Parkinson is een complexe aandoening. Hierdoor kunnen problemen ontstaan met het uitvoeren van dagelijkse activiteiten. Voorbeelden zijn moeite met lopen, aankleden, spreken of eten. ParkinsonNet is een netwerk van gespecialiseerde ergotherapeuten, fysiotherapeuten, logopedisten, verpleegkundigen en diëtisten die de problemen met deze activiteiten behandelen en begeleiden. Ergotherapie Terneuzen is aangesloten bij het netwerk Parkinson Zeeuws-Vlaanderen.

De therapeuten van het ParkinsonNet hebben zich gespecialiseerd in het behandelen van Parkinsonpatiënten en patiënten met een parkinsonisme. Ze zijn opgeleid door professionals van het Parkinson Centrum Nijmegen. Daarnaast werken ParkinsonNet-therapeuten nauw samen met de neurologen in de regio. Zodoende zijn de behandelingen deskundig en beter op elkaar afgestemd. Chantal Uijtdehaag van Ergotherapie Terneuzen is een gecertificeerd ParkinsonNet ergotherapeut. Voor meer informatie kunt u contact opnemen.

Casus: Ergotherapie bij de Ziekte van Parkinson
Meneer Hoekstra heeft sinds vorig jaar de diagnose Parkinson. Hij kampt met achteruitgang in mobiliteit en ook het schrijven verminderd. De ergotherapeut komt thuis langs en bespreekt samen met hen beiden de activiteiten die dagelijks terug keren. Eén daarvan is het moeizaam opstaan vanuit bed. Zijn vrouw ondersteund hem hierbij zoveel als mogelijk, maar dit is zwaar. Meneer laat de ergotherapeut zien hoe het gaat met in -en uit bed gaan. Zij geeft enkele adviezen over hoe het op een andere manier en volgorde makkelijker gaat. Daarnaast proberen ze een steun uit bij het bed. Deze steun blijft enkele weken op proef waarna het wordt behouden.
Tab 6
Leren leven met chronische pijn is helaas niet makkelijk. Het zal uw dagelijks leven negatief beïnvloeden waardoor u zult merken dat u uw leven niet meer kan leiden zoals u zou willen Ergotherapie helpt u bij het zo goed mogelijk leren omgaan met uw pijnklachten binnen uw dagelijkse activiteiten. De ergotherapeut brengt uw praktische beperkingen in kaart en gaat samen met u op zoek naar uw mogelijkheden.

Hierbij staan de voor u belangrijke en betekenisvolle activiteiten voorop. De behandeling is er op gericht dat u balans zult terug vinden tussen wat u moet en wilt en wat u aankunt op een dag. Inzicht krijgen in factoren die van invloed zijn op uw pijn, grenzen leren herkennen en erkennen en vervolgens anders leren handelen staan centraal. U zult samen met uw ergotherapeut op zoek gaan naar praktische manieren om uw balans terug te vinden.

Ook wordt er aandacht besteedt aan houding en manier van bewegen binnen activiteiten waarbij bewustwording en ontspanning een rol spelen. U mag verwachten dat u na ergotherapie meer inzicht hebt in uw eigen handelen waardoor u, ondanks pijn, in staat zult zijn een nieuw evenwicht aan te brengen in uw praktisch dagelijks leven.

We hebben een samenwerkingsverband “Op weg met pijn” voor mensen met chronische pijnklachten die doorverwezen worden door de revalidatie-arts. Afhankelijk van uw vraag en mogelijkheden wordt u doorverwezen naar een of meerdere partners in het samenwerkingsverband. Lees onze folder voor meer informatie.
Tab 7
Het doel van ergotherapie bij multiple sclerose is mensen in staat stellen zo optimaal mogelijk te functioneren in de eigen woon-, leef- en werkomgeving. Het gaat daarbij om activiteiten die voor mensen met MS en hun omgeving belangrijk zijn en problemen opleveren. Ergotherapie wordt onder meer ingeschakeld als mensen problemen ervaren bij:

• persoonlijke verzorging
• huishoudelijke activiteiten
• houding: positioneren bij staan, lopen, transfers, zitten, liggen
• verplaatsen en vervoer
• vrijetijdsbesteding en sociale activiteiten
• werk
• wonen
• communicatie

Specifiek is er aandacht voor:
• vermoeidheid en pijn
• cognitieve klachten, zoals geheugen- en concentratieproblemen
• decubitus (doorligplekken)
• overbelasting mantelzorger
• (woning) aanpassingen, voorzieningen en hulpmiddelen

Ergotherapie is niet alleen zinnig bij ernstige klachten. Juist het tijdig inschakelen van een ergotherapeut kan mensen veel opleveren. De kracht van ergotherapie is immers leren slim gebruik te maken van mogelijkheden die er nog wél zijn.

Hoe ziet een ergotherapeutische behandeling eruit?
De ergotherapeut geeft training, begeleiding en advies. Dit ook over hulpmiddelen en (woning)aanpassingen om alledaagse handelingen opnieuw of op een andere manier te verrichten. De ergotherapeut hecht veel waarde aan de rol van de omgeving (partner, kinderen en professionele verzorger). Ook zij moeten leren omgaan met de gevolgen van MS. Daarom worden ze veelal bij de behandeling betrokken. Dit komt de totale zorg ten goede. Op basis van de mogelijkheden en eigen inbreng stellen en de ergotherapeut en de betrokkene samen een programma op. De ergotherapeut gaat heel praktisch aan de slag. Dit bij mensen thuis, op het werk of in de praktijkruimte.
Axelsestraat 154,
4537 AS, Terneuzen
T 0115-622655
E info@ergotherapieterneuzen.nl